Demodex và Sarcoptes là gì? Khác ve và bọ chét như thế nào?

Chó bị ngứa, gãi nhiều, rụng lông hoặc da đỏ thường khiến người nuôi nghĩ ngay đến ve và bọ chét. Tuy nhiên, những biểu hiện này cũng có thể liên quan đến hai loại ký sinh trùng khác là Demodex và Sarcoptes.

Vậy Demodex và Sarcoptes là gì? Khác ve và bọ chét như thế nào? Demodex và Sarcoptes đều thuộc nhóm mạt (mites) ký sinh trên da, nhưng đặc điểm ký sinh và biểu hiện gây ra không giống nhau. Trong khi đó, ve (ticks) và bọ chét (fleas) là những nhóm ký sinh trùng ngoài da khác và thường có thể quan sát bằng mắt thường dễ hơn.

Phân biệt đúng nguyên nhân rất quan trọng vì chó bị ngứa không phải lúc nào cũng chỉ cần xử lý ve hoặc bọ chét.

Demodex là gì?

Demodex là một nhóm mạt có kích thước rất nhỏ, sống chủ yếu trong nang lông và tuyến bã nhờn của vật chủ. Ở chó, loài thường được nhắc đến là Demodex canis.

Một số lượng nhỏ Demodex có thể hiện diện trên chó mà không gây triệu chứng rõ ràng. Vấn đề xảy ra khi số lượng mạt tăng quá mức và dẫn đến bệnh da do Demodex.

Chó bị Demodex có thể xuất hiện:

• Rụng lông thành từng vùng.
• Da đỏ.
• Da đóng vảy.
• Tăng sắc tố khi tình trạng kéo dài.
• Viêm da thứ phát.
• Ngứa, đặc biệt nếu có nhiễm trùng da đi kèm.

Các vùng quanh mắt, mõm, chân và thân mình có thể bị ảnh hưởng tùy mức độ.

Demodex rất nhỏ nên không thể chỉ nhìn bằng mắt thường để kết luận chó có nhiễm hay không. Việc chẩn đoán thường cần kiểm tra chuyên môn tại cơ sở thú y.

Sarcoptes là gì?

Sarcoptes scabiei là mạt ký sinh ở lớp bề mặt của da và có thể gây bệnh ghẻ Sarcoptes ở chó.

Khác với Demodex, Sarcoptes thường gây ngứa rất dữ dội. Chó có thể gãi, cắn hoặc cọ xát cơ thể liên tục, khiến da bị trầy xước và tổn thương.

Những dấu hiệu thường khiến người nuôi nghi ngờ Sarcoptes gồm:

• Ngứa dữ dội.
• Da đỏ.
• Rụng lông.
• Xuất hiện vảy hoặc đóng mài.
• Tổn thương da do gãi nhiều.

Sarcoptes có khả năng lây truyền giữa những vật nuôi qua tiếp xúc. Vì vậy, khi nhà nuôi nhiều chó và một con có biểu hiện nghi ngờ, những con còn lại cũng cần được theo dõi.

Demodex và Sarcoptes khác nhau như thế nào?

Mặc dù đều thuộc nhóm mạt, Demodex và Sarcoptes có nhiều điểm khác biệt.

Do biểu hiện có thể chồng lấp với nhiều bệnh da khác, không nên chỉ dựa vào triệu chứng bên ngoài để tự kết luận.

Demodex và Sarcoptes khác ve như thế nào?

Ve (ticks) thường có kích thước lớn hơn Demodex và Sarcoptes. Khi ve trưởng thành bám trên chó và hút máu, người nuôi thường có thể quan sát hoặc sờ thấy chúng trên da.

Ve thường được tìm thấy ở:

• Quanh tai.
• Cổ.
• Nách.
• Bẹn.
• Bụng.
• Kẽ ngón chân.

Trong khi Demodex và Sarcoptes có kích thước rất nhỏ và cần phương pháp kiểm tra chuyên môn để xác định, ve thường dễ được phát hiện hơn khi kiểm tra da lông.

Demodex và Sarcoptes khác bọ chét như thế nào?

Bọ chét (fleas) là côn trùng ký sinh ngoài da có khả năng di chuyển nhanh trên cơ thể vật nuôi.

Chó bị bọ chét thường có biểu hiện gãi, cắn hoặc liếm lông. Một số chó nhạy cảm với nước bọt bọ chét có thể xuất hiện phản ứng da rõ rệt.

Một điểm quan trọng là nhiều giai đoạn trong vòng đời bọ chét tồn tại ngoài cơ thể vật chủ. Vì vậy, khi nhà có bọ chét, việc kiểm soát không chỉ tập trung trên chó mà còn phải chú ý ổ nằm, thảm, sofa, khe sàn và những khu vực thú cưng thường xuyên sinh hoạt.

Vì sao chó ngứa nhưng không tìm thấy ve hoặc bọ chét?

Đây là tình huống khá phổ biến.

Nếu đã kiểm tra kỹ nhưng không phát hiện ve hoặc bọ chét, người nuôi không nên vội kết luận chó không gặp vấn đề về ký sinh trùng.

Nguyên nhân gây ngứa có thể liên quan đến:

• Demodex.
• Sarcoptes.
• Dị ứng.
• Nấm da.
• Nhiễm khuẩn da.
• Các bệnh lý da liễu khác.

Đặc biệt, khi chó ngứa kéo dài, rụng lông thành mảng, da đóng vảy hoặc xuất hiện tổn thương lan rộng, nên đưa chó đến bác sĩ thú y để xác định nguyên nhân.

AFOXOTAB hỗ trợ kiểm soát ký sinh trùng trên chó như thế nào?

AFOXOTAB chứa hoạt chất Afoxolaner, được sử dụng để phòng và trị ve, rận, bọ chét; đồng thời theo thông tin sản phẩm, được sử dụng trong điều trị các vấn đề do Demodex và Sarcoptes trên chó.

Sản phẩm có ba quy cách:

• AFOXOTAB 2: 11,3 mg Afoxolaner, cho chó 2–4 kg.
• AFOXOTAB 4: 28,3 mg Afoxolaner, cho chó 4–10 kg.
• AFOXOTAB 10: 68 mg Afoxolaner, cho chó 10–25 kg.

AFOXOTAB được sử dụng trực tiếp qua đường uống hoặc có thể tán nhỏ trộn với thức ăn.

Đối với Demodex và Sarcoptes, theo hướng dẫn sản phẩm, sử dụng mỗi tháng cho đến khi có hai lần kiểm tra da liên tiếp cách nhau một tháng đều cho kết quả âm tính.

Không sử dụng sản phẩm cho chó dưới 8 tuần tuổi hoặc có trọng lượng dưới 2 kg.

Không nên tự chẩn đoán Demodex và Sarcoptes

Khi nhìn thấy ve trên chó, việc nhận biết thường tương đối dễ. Nhưng với Demodex và Sarcoptes, người nuôi không thể xác định chính xác chỉ bằng mắt thường.

Đặc biệt, rụng lông và ngứa có thể xuất hiện trong nhiều bệnh da khác nhau. Sử dụng thuốc không đúng nguyên nhân có thể khiến việc kiểm soát bệnh kéo dài.

Nếu chó có biểu hiện ngứa nghiêm trọng, rụng lông lan rộng, da có mủ, mùi bất thường hoặc tình trạng không cải thiện, cần đưa chó đến cơ sở thú y để được kiểm tra.

Câu hỏi thường gặp về Demodex và Sarcoptes

Demodex có phải là ve chó không?

Không. Demodex thuộc nhóm mạt có kích thước rất nhỏ, chủ yếu sống trong nang lông và tuyến bã. Ve chó (tick) là một nhóm ký sinh trùng khác và thường có thể nhìn thấy khi bám trên da.

Sarcoptes có lây sang chó khác không?

Có khả năng. Sarcoptes có thể lây truyền giữa các vật nuôi qua tiếp xúc, vì vậy cần chú ý khi nuôi nhiều chó trong cùng môi trường.

Vì sao chó bị Demodex lại rụng lông?

Demodex sống trong nang lông. Khi số lượng tăng quá mức và gây bệnh, nang lông và da có thể bị ảnh hưởng, dẫn đến tình trạng rụng lông và tổn thương da.

Chó ngứa nhiều nhưng không có ve thì có thể bị Sarcoptes không?

Có thể, nhưng không thể kết luận chỉ dựa trên triệu chứng ngứa. Sarcoptes, dị ứng, nhiễm khuẩn, nấm và nhiều bệnh da khác đều có thể gây ngứa. Chó cần được kiểm tra để xác định nguyên nhân.

Kết luận

Demodex và Sarcoptes đều là mạt ký sinh trên da nhưng khác với ve và bọ chét. Demodex chủ yếu liên quan đến nang lông và tuyến bã, trong khi Sarcoptes ký sinh ở lớp bề mặt da và thường gây ngứa dữ dội. Ve có kích thước lớn hơn và thường dễ quan sát khi bám trên cơ thể, còn bọ chét là côn trùng nhỏ có khả năng di chuyển nhanh và có nhiều giai đoạn phát triển ngoài môi trường.

Vì vậy, khi chó ngứa hoặc rụng lông nhưng không tìm thấy ve, bọ chét, không nên tự chẩn đoán. Xác định đúng loại ký sinh trùng và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp sẽ giúp kiểm soát vấn đề hiệu quả hơn, đồng thời hạn chế tổn thương da kéo dài.